Wycena kancelarii prawnej przed sprzedażą lub zmianą wspólnika
Wartość kancelarii prawnej wynika z zysku, który zostaje po odejściu właściciela, ze struktury klientów i z tego, ile przychodu jest powtarzalne. Raport przelicza te czynniki na przedział ceny i uzasadnia go tak, żeby wytrzymał rozmowę z kupującym, wspólnikiem albo bankiem.
- Cena przed rozmową z kupującym
- Ocena klientów, spraw w toku i zespołu
- Raport z obliczeniami i założeniami
Wyceń kancelarię prawną
Podaj NIP, przychody i cel. Bez płatności: ofertę z zakresem, ceną i terminem wyślemy e-mailem.
W skrócie
Z czego składa się cena kancelarii prawnej
Kancelarię wycenia się ze znormalizowanego zysku, czyli po odjęciu rynkowego wynagrodzenia prawnika, który zastąpi właściciela, i kosztów jednorazowych, pomnożonego przez uzasadniony mnożnik. Wynik kontroluje się modelem DCF opartym na przychodach z umów obsługi i prawdopodobnych nowych sprawach. Osobno rozlicza się sprawy w toku, honoraria success fee, lokal i wyposażenie.
Najmocniej obniżają cenę trzy rzeczy: zależność od osobistych relacji sprzedającego, kilku klientów dających większość przychodu i przychód z jednorazowych spraw. Wzmacniają ją umowy ryczałtowe i abonamentowe, zespół zdolny przejąć sprawy oraz specjalizacja, na którą jest stały popyt.
Klientów nie da się sprzedać, bo każdy sam wybiera pełnomocnika, a akta objęte tajemnicą zawodową przechodzą tylko za jego zgodą. Dlatego cena często ma część stałą i część zależną od utrzymania umów. Kupującym może być wyłącznie osoba uprawniona do wykonywania zawodu albo spółka prawnicza, a forma transakcji wpływa na podatki i odpowiedzialność. Przy sprzedaży całej firmy punktem wyjścia jest wycena przedsiębiorstwa.
Kiedy zamawia się wycenę kancelarii prawnej
Cel wyceny wpływa na założenia. Raport do negocjacji ceny z kupującym ma inny punkt widzenia niż wycena do rozliczenia ze wspólnikiem czy do banku.
-
Sprzedaż kancelarii lub udziałów w spółce prawniczej
Rozmawiasz z kolegą po fachu, większą kancelarią albo prawnikiem, który wchodzi na Twoje miejsce. Wycena firmy do sprzedaży oddziela to, co przejdzie na kupującego, od tego, co jest związane z Tobą osobiście.
-
Wejście lub odejście wspólnika
Młodszy prawnik dochodzi do spółki albo starszy wspólnik odchodzi z częścią klientów. Wycena udziałów ustala kwotę rozliczenia z uwzględnieniem spraw w toku.
-
Przejęcie kancelarii przez większy zespół
Duża kancelaria kupuje praktykę, żeby wejść w nową specjalizację. Raport pokazuje, ile przychodu jest powtarzalne i jak zależy od kluczowych osób.
-
Rozwód lub podział majątku
Praktyka prawnicza jest dorobkiem jednego z małżonków. Przy podziale majątku raport rozdziela wartość kancelarii od samej pracy właściciela.
-
Sukcesja i emerytura
Starszy prawnik przekazuje praktykę dziecku albo wieloletniemu współpracownikowi. Przy sukcesji raport ustala cenę, która nie rodzi sporu w rodzinie lub zespole.
Co kupujący sprawdza w kancelarii prawnej
Te same pytania pojawią się w badaniu spółki przed zakupem. Lepiej znać odpowiedzi i ich wpływ na cenę, zanim zada je kupujący.
| Obszar | Co oceniamy | Wpływ na wartość |
|---|---|---|
| Struktura przychodu | Umowy ryczałtowe i abonamentowe, sprawy jednorazowe, honoraria success fee | Przychód powtarzalny z umów obsługi podnosi wartość. Sprawy jednorazowe kupujący traktuje jak przychód, który trzeba co roku zdobywać od nowa. |
| Koncentracja klientów | Udział największych klientów w przychodzie i czas współpracy | Gdy kilku klientów daje większość obrotu, kupujący obawia się, że odejdą razem z właścicielem. |
| Zależność od osoby | Kto prowadzi relacje, kto podpisuje pisma, jak rozdzielone są sprawy w zespole | Praktyka, w której wszystko zależy od jednego nazwiska, jest warta mniej niż zespół ze zdolnością przejęcia spraw. |
| Sprawy w toku i niezafakturowane honoraria | Etap spraw, ustalone stawki, rozliczenie z klientem | Praca wykonana przed sprzedażą musi być rozliczona. Kupujący nie zapłaci za honoraria, które należą do sprzedającego. |
| Tajemnica zawodowa i przekazanie akt | Zgody klientów, zasady przekazania dokumentów, zastępstwo procesowe | Brak zgód ogranicza to, co faktycznie przejdzie na kupującego, i przesuwa część ceny na warunek utrzymania klientów. |
| Zespół i wynagrodzenia | Prawnicy, aplikanci, asystenci, warunki współpracy i staż | Kupujący liczy rynkowe wynagrodzenie prawnika, który zastąpi sprzedającego, i odejmuje je od zysku. |
| Zaplecze | Lokal, system do obsługi spraw, oprogramowanie, ubezpieczenie OC | Najem lokalu i licencje przenosi się za zgodą kontrahentów. OC za sprawy z przeszłości zostaje przy sprzedającym. |
Zysk kancelarii łatwo źle odczytać, bo właściciel często płaci sobie niskie wynagrodzenie, a resztę wyjmuje jako zysk. Normalizacja ustala, ile kosztowałby prawnik o podobnym doświadczeniu, który prowadzi sprawy i klientów. Dopiero różnica po tej korekcie jest wynikiem, za który ktoś zapłaci. Sprawdzamy też, czy honoraria nie są księgowane z opóźnieniem względem pracy.
Do wyceny wchodzi kapitał obrotowy i rezerwy: niezapłacone faktury, zaliczki od klientów, honoraria za sprawy w toku i koszty, które trzeba ponieść do ich zakończenia. Kupujący odejmuje od ceny ryzyko związane ze sprawami z przeszłości, w tym ubezpieczenie OC, dlatego w raporcie pokazujemy sposób rozliczenia różnic w dniu transakcji.
Jak liczymy wartość kancelarii prawnej
Dobór metody zależy od tego, co sprzedajesz. Sprawy w toku, honoraria zależne od wyniku i wyposażenie wyceniamy osobnymi blokami, a potem łączymy w jedną wartość.
Zobacz ogólne metody wyceny firmy, zasady stosowania mnożników EV/EBITDA w wycenie MŚP i opis metody DCF.
-
01
Metoda mnożnikowa EV/EBITDA
Znormalizowany zysk mnożymy przez wskaźnik uzasadniony ryzykiem koncentracji klientów i zależności od osoby. W usługach profesjonalnych kupujący często odnosi cenę także do rocznego przychodu powtarzalnego.
-
02
Model DCF
Prognozujemy przychody z umów obsługi i prawdopodobnych nowych spraw, koszty zespołu i kapitał obrotowy. Wynik pokazuje, jak zmienia się cena, gdy odchodzi kluczowy klient albo prawnik.
-
03
Metoda majątkowa
W kancelarii majątek jest mały: wyposażenie, oprogramowanie i należności. Służy jako dolna granica oraz do rozliczenia składników poza działalnością, bo wartość leży w zespole i umowach.
Przykład poglądowy wpływu struktury klientów na cenę
Dwie kancelarie mają ten sam zysk znormalizowany. Pierwsza obsługuje kilkunastu klientów na umowach abonamentowych i ma zespół, który prowadzi sprawy, druga opiera się na jednym nazwisku i kilku dużych zleceniach, więc kupujący stosuje niższy mnożnik.
Kwoty i mnożniki są wyłącznie poglądowe. Nie opisują konkretnej firmy ani poziomu rynkowego. Pokazują kierunek zmiany, który raport uzasadnia danymi z umów.
| Pozycja | Powtarzalne umowy | Jedno nazwisko |
|---|---|---|
| Zysk znormalizowany | 1,0 mln zł | 1,0 mln zł |
| Mnożnik poglądowy | 4 do 5 | 2,5 do 3,5 |
| Wartość przed korektą o zobowiązania | 4,0 do 5,0 mln zł | 2,5 do 3,5 mln zł |
Sprzedający często zyskuje więcej, porządkując umowy, rozliczenia spraw w toku i podział obowiązków w zespole przed rozmową niż negocjując sam mnożnik. O przygotowaniu piszemy w tekście przygotowanie firmy do sprzedaży.
Co dostajesz w raporcie
Raport uzasadnia wartość i pokazuje, które warunki transakcji ją zmieniają. Cena ostateczna zależy od negocjacji i od zakresu przejmowanych składników.
- Normalizację wyniku. Korekty o wynagrodzenie właściciela, koszty jednorazowe, roboty niezakończone i transakcje z podmiotami powiązanymi. Księgowy widzi, skąd bierze się różnica wobec rachunku zysków i strat.
- Analizę klientów i umów. Podział przychodu według klientów i rodzajów usług, z oceną ryzyka utraty największych z nich po zmianie właściciela.
- Ocenę spraw w toku i należności. Wycenę honorariów zależnych od wyniku, rozliczenie pracy wykonanej przed sprzedażą i normalny poziom kapitału obrotowego do rozliczenia w dniu transakcji.
- Przedział wartości. Metoda, obliczenia, scenariusze i argumenty do negocjacji, w tym wpływ struktury płatności z odroczeniem na cenę.
Jak przebiega wycena
Dane o klientach i sprawach można przekazać w formie zanonimizowanej, bez nazwisk. Dokumenty wgrywasz w prywatnym panelu zlecenia, zgodnie z zasadami opisanymi na stronie o poufności.
-
1
Zamówienie i dokumenty
Na /zamow-wycene podajesz NIP spółki, cel i kontakt, bez płatności. W prywatnym panelu zlecenia wgrywasz e-sprawozdania finansowe, czyli pliki XML złożone do KRS, i odpowiadasz na kilka pytań o spółkę.
-
2
Indywidualna oferta
Cena zależy od wielkości spółki i celu wyceny. Zakres, cenę i termin podajemy w indywidualnej ofercie przed płatnością.
-
3
Akceptacja i płatność
Akceptujesz ofertę i płacisz z góry. Otrzymujesz fakturę VAT.
-
4
Raport PDF
Raport PDF przygotowujemy do 5 dni roboczych od płatności i kompletu dokumentów. Raport zawiera przedział wartości, uzasadnienie metod i założeń, analizę wrażliwości i źródło każdej liczby. Gdy z dostarczonych danych nie da się rzetelnie wycenić spółki, zwracamy całą wpłatę.
Pytania o wycenę kancelarii prawnej
Masz już rozmowę z kupującym? Zostaw kontakt i opisz firmę.
Ile jest warta kancelaria prawna?
Wartość kancelarii wynika ze znormalizowanego zysku po odjęciu wynagrodzenia prawnika, który zastąpi właściciela, i z tego, jaka część przychodu pochodzi od stałych klientów, a nie od osobistych relacji sprzedającego. Dwie kancelarie o tym samym zysku mogą mieć różną cenę, jeśli jedna obsługuje firmy na umowach ryczałtowych, a druga żyje z jednorazowych spraw. Raport pokazuje przedział wartości i to, co go przesuwa.
Czy można sprzedać kancelarię adwokacką lub radcowską?
Klientów nie da się sprzedać, bo każdy sam decyduje, kto go reprezentuje, a akta objęte tajemnicą zawodową nie przechodzą bez jego zgody. Sprzedaje się to, co ma wartość niezależną od osoby: udziały w spółce prawniczej, umowy obsługi, wyposażenie, oprogramowanie, markę i najem lokalu. Kupić może tylko osoba uprawniona do wykonywania zawodu.
Jak wycenić udział wspólnika w kancelarii przy jego odejściu?
Liczy się wartość kancelarii bez wychodzącego wspólnika i to, ilu klientów z nim odejdzie. Sprawdzamy zasady z umowy spółki, rozliczenie spraw w toku i niezafakturowanych honorariów. Wynik pokazuje kwotę rozliczenia, którą obie strony mogą obronić dokumentami, a nie samym ustaleniem.
Czy honorarium success fee wpływa na wartość kancelarii?
Tak, ale z dyskontem. Wynagrodzenie zależne od wyniku sprawy jest niepewne co do kwoty i terminu, więc wyceniamy je według etapu sprawy, historii podobnych spraw i kosztów prowadzenia. Kupujący zwykle płaci za nie osobno albo uzależnia część ceny od wpływu pieniędzy, dlatego rozdzielamy je od przychodów powtarzalnych.
Jak szybko można dostać wycenę kancelarii prawnej?
Raport PDF przygotowujemy do 5 dni roboczych od płatności i kompletu dokumentów. W prywatnym panelu zlecenia wgrywasz e-sprawozdania finansowe, czyli pliki XML złożone do KRS, i odpowiadasz na kilka pytań o spółkę.
Poznaj wartość kancelarii prawnej przed rozmową z kupującym
Podaj NIP, przychody i cel. Bez płatności: ofertę z zakresem, ceną i terminem wyślemy e-mailem.
Po akceptacji oferty płacisz z góry i otrzymujesz fakturę VAT. Raport PDF przygotujemy do 5 dni roboczych od płatności i kompletu dokumentów. Gdy z dostarczonych danych nie da się rzetelnie wycenić firmy, zwracamy całą wpłatę. Raport to prywatna, analityczna wycena, nie opinia biegłego sądowego, operat rzeczoznawcy ani badanie biegłego rewidenta.