Wycena jednoosobowej działalności gospodarczej i wartości firmy jednoosobowej
Masz kupującego i potrzebujesz ceny przed pierwszą rozmową. Wycena wartości firmy jednoosobowej pokazuje, ile biznes zarabia po uwzględnieniu kosztu zastąpienia Twojej pracy. Otrzymujesz raport z przedziałem wartości i argumentami do negocjacji, który możesz omówić ze swoim księgowym.
- Cena do rozmowy z kupującym
- Wynik po normalizacji pracy właściciela
- Raport z obliczeniami i założeniami
Wyceń jednoosobową działalność
Zostaw kontakt. Zapytamy o działalność, Twoją rolę i termin rozmowy z kupującym. Ustalamy zakres raportu, termin i stałe wynagrodzenie przed rozpoczęciem pracy.
W skrócie
Co wyceniasz przy sprzedaży JDG
JDG sprzedaje się jako przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ k.c., zasadniczo umową pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z art. 75¹ k.c., a gdy obejmuje nieruchomość, aktem notarialnym; wpis w CEIDG i NIP sprzedającego nie przechodzą na kupującego.
Nabywca co do zasady odpowiada solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa na zasadach art. 55⁴ k.c. oraz za zaległości podatkowe na zasadach art. 112 Ordynacji podatkowej, z możliwością uzyskania zaświadczenia z urzędu i ochrony w granicach określonych przepisami.
W podejściu dochodowym podstawą jest zysk po odjęciu rynkowego wynagrodzenia za pracę właściciela, której w JDG zwykle nie widać w kosztach, pomnożony przez uzasadniony mnożnik albo przeliczony na przepływy w modelu DCF, a następnie skorygowany o dług zgodnie z zakresem transakcji.
Sprzedaż przedsiębiorstwa nie podlega VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT; kupujący co do zasady płaci PCC według rodzaju składników, w tym 2 procent od rzeczy ruchomych i nieruchomości oraz 1 procent od niektórych praw majątkowych, a sprzedający rozlicza PIT od przychodu ze sprzedaży składników z uwzględnieniem właściwych kosztów i zasad opodatkowania.
Kiedy potrzebna jest wycena jednoosobowej działalności
Cel ustalamy przed obliczeniami. Raport do negocjacji ceny ma inne założenia niż analiza do rozliczeń rodzinnych albo wniesienia przedsiębiorstwa do spółki.
-
Sprzedaż całej firmy
Potrzebujesz ceny przed rozmową z kupującym. Wycena firmy do sprzedaży obejmuje dochód, majątek i warunki przekazania, żeby kwota odnosiła się do konkretnego zakresu transakcji.
-
Sprzedaż części działalności
Oddajesz wyodrębniony zakład, sklep albo linię usług. Przy wycenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa sprawdzamy samodzielność operacyjną, przypisane koszty oraz zasoby potrzebne do dalszego działania.
-
Przekształcenie albo aport
Art. 551 § 5 k.s.h. pozwala przedsiębiorcy przekształcić działalność w jednoosobową spółkę kapitałową, w tym spółkę z o.o. Aport i przekształcenie wymagają rozróżnienia celu wyceny i formalności właściwych dla wybranej drogi.
-
Przekazanie firmy dziecku
Wycena do sukcesji pomaga ustalić wartość przekazywanego biznesu i rozliczenia rodzinne. Zarząd sukcesyjny służy czasowemu prowadzeniu przedsiębiorstwa po śmierci właściciela, a nie zastępuje planu przekazania firmy.
-
Rozliczenie przy rozwodzie
Przy podziale majątku znaczenie mają pochodzenie składników, właściwa data i zakres rozliczenia. Oddzielamy wartość przedsiębiorstwa od dochodów wynikających wyłącznie z osobistej pracy właściciela, zgodnie z przyjętym celem analizy.
Dlaczego firmy jednoosobowej nie wycenia się jak spółki
W JDG właściciel i przedsiębiorca to ta sama osoba. Nie sprzedajesz udziałów w odrębnym podmiocie, lecz przedsiębiorstwo o uzgodnionym składzie.
Dochód z KPiR obejmuje często zapłatę za Twoją codzienną pracę. Jeżeli jednocześnie obsługujesz klientów, organizujesz zlecenia i kierujesz zespołem, kupujący musi zastąpić te zadania. Normalizacja oznacza odjęcie rynkowego kosztu takiej pracy, o ile nie jest już ujęty w kosztach. Rozdzielamy też wydatki prywatne i zdarzenia jednorazowe.
Klienci mogą kupować ze względu na osobę właściciela. Sprawdzamy, czy zostają przy firmie po przekazaniu numeru telefonu, domeny i umów. Uzgodniony okres przejściowy oraz odpowiednio opisany zakaz konkurencji mogą ograniczać ryzyko. Gdy sprzedaż zależy głównie od osobistych relacji, kupujący może oczekiwać rabatu albo powiązać część ceny z utrzymaniem klientów.
Jak liczymy wartość firmy jednoosobowej
Dobór metody zależy od źródła dochodu i jakości danych. Weryfikujemy, czy wynik utrzymuje się po zmianie właściciela, oraz jakie nakłady i kapitał obrotowy są potrzebne do działania.
Porównaj metody wyceny firmy i zasady stosowania mnożników EV/EBITDA w wycenie MŚP. Dochód podatkowy nie jest automatycznie EBITDA.
-
01
Metoda dochodowa DCF
Prognozujemy przepływy po kosztach zastąpienia właściciela, nakładach i zmianach kapitału obrotowego. Uwzględniamy ryzyko, zamiast zakładać niezmieniony dochód po sprzedaży.
-
02
Metoda mnożnikowa
Znormalizowany wynik mnożymy przez wskaźnik uzasadniony porównywalnymi transakcjami i ryzykiem. Dopasowujemy definicję wyniku do mnożnika, wielkości biznesu oraz zależności od właściciela.
-
03
Metoda majątkowa
Ustalamy rynkową wartość składników i zobowiązań. To istotne przy znacznym majątku albo słabej rentowności. Nie dodajemy automatycznie całego majątku do wartości dochodowej.
Przykład poglądowy wyceny jednoosobowej działalności
Dochód z KPiR zawiera pracę właściciela, bez osobnego wynagrodzenia w kosztach. Dla uproszczenia przyjmujemy, że po tej korekcie wynik odpowiada podstawie mnożnika i nie wymaga dalszych zmian.
Wszystkie kwoty i mnożniki w tabeli są wyłącznie poglądowe. Nie opisują konkretnej firmy ani poziomu rynkowego. Zakładamy brak nadwyżkowej gotówki i odjęcie kredytu przy rozliczeniu ceny.
| Pozycja | Wartość poglądowa |
|---|---|
| Dochód z KPiR | 380 tys. zł |
| Rynkowe wynagrodzenie za pracę właściciela | minus 144 tys. zł |
| Zysk znormalizowany | 236 tys. zł |
| Mnożnik poglądowy | 2,5 do 3,5 |
| Wartość przed odjęciem kredytu | 590 do 826 tys. zł |
| Kredyt przyjęty w przykładzie | minus 90 tys. zł |
| Wartość po odjęciu kredytu | 500 do 736 tys. zł |
Odjęcie kredytu w wycenie nie oznacza przejęcia go przez kupującego. Umowa określa sposób spłaty i rozliczenia zadłużenia. Nie odejmujemy ponownie zobowiązań operacyjnych już uwzględnionych w modelu.
Co przechodzi na kupującego, a co zostaje
Cena dotyczy określonego zestawu praw i składników. Sam zapis o sprzedaży przedsiębiorstwa nie zastępuje sprawdzenia umów, ograniczeń i wymaganych zgód.
| Składnik | Zasada | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Umowy z klientami i dostawcami | Wymagają sprawdzenia | Przeniesienie praw i obowiązków zależy od umowy i przepisów. Przejęcie długu wymaga zgody wierzyciela. |
| Pracownicy | Co do zasady przechodzą z zakładem pracy | Art. 23¹ k.p. reguluje przejście zakładu pracy lub jego części i obowiązki informacyjne. |
| Zezwolenia i koncesje | Często nie przechodzą automatycznie | Sprawdzamy przepisy branżowe i treść decyzji. Kupujący może potrzebować własnego uprawnienia. |
| Wpis w CEIDG | Zostaje przy sprzedającym | Kupujący prowadzi działalność na podstawie własnego wpisu albo w ramach własnej spółki. |
| NIP właściciela | Nie przechodzi przy zwykłej sprzedaży | Sprzedaż przedsiębiorstwa nie oznacza przejęcia identyfikatora podatkowego sprzedającego. |
| Środki trwałe i zapasy | Przechodzą w uzgodnionym zakresie | Potrzebny jest wykaz składników oraz sprawdzenie własności, leasingu i zabezpieczeń. |
| Nazwa z nazwiskiem właściciela | Wymaga rozróżnienia firmy i nazwy przedsiębiorstwa | Firma przedsiębiorcy nie podlega zbyciu. Dalsze używanie nazwiska w nazwie przedsiębiorstwa wymaga zgody i odpowiednich ustaleń. |
| Domena i numer telefonu | Wymagają formalnego przekazania | Weryfikujemy prawa do domeny, warunki operatora i dostęp do kanałów kontaktu z klientami. |
Odpowiedzialność cywilna nabywcy z art. 55⁴ k.c. jest ograniczona ustawowo do wartości nabytego przedsiębiorstwa. Znaczenie ma też to, czy mimo należytej staranności nabywca nie wie o zobowiązaniach. Ustalenia stron nie wyłączają tej odpowiedzialności wobec wierzycieli bez ich zgody.
Przed transakcją kupujący sprawdza zaległości podatkowe na podstawie zaświadczenia uzyskanego w ustawowym trybie. Jego zakres i aktualność wpływają na ochronę nabywcy. Z księgowym lub doradcą uzgadniasz również podział ceny na składniki, rozliczenie PIT i właściwe stawki PCC.
Co dostajesz w raporcie
Raport uzasadnia wartość i pokazuje, które warunki transakcji ją zmieniają. Cena ostateczna zależy od negocjacji oraz zakresu przekazywanych składników i ryzyk.
- Zakres i dane. Opis przedsiębiorstwa, datę wyceny i źródła informacji. Wskazujemy składniki objęte analizą oraz ograniczenia wynikające z braków w dokumentach.
- Normalizację wyniku. Zestawienie korekt dochodu, koszt zastąpienia pracy właściciela i wyjaśnienie zdarzeń jednorazowych. Księgowy widzi, skąd bierze się różnica wobec KPiR.
- Metodę i obliczenia. Uzasadnienie mnożnika albo prognoz, analizę ryzyka i przedział wartości. Pokazujemy wpływ odejścia właściciela oraz utraty istotnych klientów.
- Podstawę rozmowy o cenie. Rozliczenie długu, gotówki i kapitału obrotowego zgodne z założeniami. Wyjaśniamy, jakie warunki przekazania warto potwierdzić przed przyjęciem oferty.
Jak przebiega wycena
Możesz włączyć księgowego od początku. Ustalamy zakres danych potrzebnych do raportu i termin dopasowany do planowanej rozmowy z kupującym.
-
1
Rozmowa o sprzedaży
Ustalamy, co sprzedajesz, jak pracujesz w firmie i kiedy potrzebujesz wyniku. Przed analizą uzgadniamy zakres, termin oraz stałe wynagrodzenie.
-
2
Dokumenty od księgowego
Zbieramy KPiR albo księgi, deklaracje podatkowe, ewidencję majątku, zestawienie kredytów i leasingów. Potrzebujemy też danych o klientach, zespole i umowach.
-
3
Analiza i założenia
Normalizujemy dochód i sprawdzamy zależność od właściciela. Omawiamy warunki przekazania, dobieramy metodę i wyjaśniamy istotne braki danych przed ustaleniem wyniku.
-
4
Raport i omówienie
Przekazujemy obliczenia oraz przedział wartości. Raport powstaje zwykle w dwa do czterech tygodni od otrzymania potrzebnych dokumentów. Omawiamy argumenty do negocjacji.
Pytania o wycenę jednoosobowej działalności
Potrzebujesz ceny przed rozmową? Zostaw kontakt i opisz planowaną sprzedaż.
Czy można sprzedać jednoosobową działalność gospodarczą?
Tak, można sprzedać przedsiębiorstwo prowadzone w ramach JDG albo jego zorganizowaną część. Wpis w CEIDG i NIP właściciela nie przechodzą na kupującego. Umowa wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a przy nieruchomości aktu notarialnego. Przed podpisaniem trzeba sprawdzić zakres majątku, umowy, pracowników i zobowiązania związane z działalnością.
Jak wycenić jednoosobową działalność gospodarczą?
Trzeba ustalić dochód możliwy do utrzymania po zmianie właściciela i dobrać metodę do działalności. Od wyniku odejmuje się rynkowe wynagrodzenie za pracę właściciela, jeśli nie ma go w kosztach. Następnie stosuje się uzasadniony mnożnik albo model DCF i uwzględnia zadłużenie. Przy działalności opartej na majątku znaczenie ma wycena składników.
Ile jest warta firma jednoosobowa?
Firma jednoosobowa jest warta tyle, ile uzasadniają jej przyszłe dochody, majątek i ryzyko utraty klientów po zmianie właściciela. Sam przychód ani dochód z deklaracji podatkowej nie wystarczają do ustalenia ceny. Wartość zależy również od samodzielności zespołu, trwałości umów i warunków przekazania działalności. Raport pokazuje przedział oraz założenia, które go zmieniają.
Kto odpowiada za długi po sprzedaży jednoosobowej działalności?
Sprzedający nadal odpowiada za swoje długi, a nabywca co do zasady odpowiada z nim solidarnie za zobowiązania związane z przedsiębiorstwem. Art. 55⁴ k.c. określa granice i wyjątki tej odpowiedzialności. Zaległości podatkowe reguluje osobno art. 112 Ordynacji podatkowej. Zaświadczenie z urzędu pomaga ustalić ich zakres, ale wymaga sprawdzenia dat i warunków ochrony.
Czy sprzedaż jednoosobowej działalności podlega VAT?
Sprzedaż przedsiębiorstwa albo zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest wyłączona z VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Sprzedaż samych składników może podlegać innym zasadom. Kupujący co do zasady rozlicza PCC według rodzaju nabywanych rzeczy i praw. Sprzedający rozlicza PIT od przychodu ze sprzedaży składników, z uwzględnieniem właściwych kosztów.
Ile kosztuje wycena jednoosobowej działalności?
Wynagrodzenie ustalamy przed rozpoczęciem pracy jako stałą kwotę niezależną od wyniku wyceny. Zakres zależy od rodzaju działalności, jakości dokumentów, majątku i stopnia powiązania firmy z właścicielem. Po rozmowie wskazujemy potrzebne materiały oraz uzgodniony termin. Raport przygotowujemy zwykle w dwa do czterech tygodni od otrzymania dokumentów potrzebnych do analizy.
Rozmowa wstępna
Poznaj wartość firmy przed rozmową z kupującym
Zostaw kontakt i opisz swoją działalność. Ustalamy, co obejmuje sprzedaż, jakie zadania wykonujesz i kiedy potrzebujesz raportu. Możesz zaprosić księgowego do rozmowy o dokumentach i założeniach wyceny.
- Poufność od pierwszej rozmowy
- Na życzenie podpisujemy umowę o zachowaniu poufności, zanim przekażesz jakiekolwiek dane finansowe.
- Wynagrodzenie ustalone z góry
- Zakres i cenę znasz przed rozpoczęciem prac. Wynagrodzenie nie zależy od wyniku wyceny.
- Dokumenty dopiero po rozmowie
- W formularzu nie przesyłasz sprawozdań. Listę potrzebnych dokumentów dostaniesz razem z propozycją.
Wyceń firmę
Imię, nazwisko, telefon i e-mail wystarczą, żebyśmy mogli się odezwać.