Metody wyceny firm i przedsiębiorstw

Metoda dochodowa odpowiada na pytanie, ile dziś warta jest gotówka, którą firma wygeneruje w kolejnych latach. Najczęściej stosujemy model zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF): prognozujemy wolne przepływy pieniężne na kilka lat, dyskontujemy je stopą odzwierciedlającą ryzyko, a wartość po okresie prognozy ujmujemy jako wartość rezydualną.

To podstawowa metoda dla rentownych firm z przewidywalnymi wynikami: usług, produkcji, handlu i firm technologicznych. Jej siła polega na tym, że pokazuje, skąd bierze się wartość: ze wzrostu przychodów, marży, inwestycji czy kapitału obrotowego. Słabość to wrażliwość na założenia, dlatego każde z nich uzasadniamy i sprawdzamy analizą wrażliwości.

W metodzie dochodowej kluczowa jest normalizacja wyników historycznych. Usuwamy zdarzenia jednorazowe, korygujemy wynagrodzenie właściciela do poziomu rynkowego i wyłączamy koszty niezwiązane z działalnością. Bez tego prognoza opiera się na zniekształconym punkcie wyjścia. Szczegóły modelu opisujemy na stronie o metodzie DCF.

Metoda majątkowa ustala wartość jako skorygowaną wartość aktywów pomniejszoną o zobowiązania. Wartości księgowe zastępujemy wartościami rynkowymi: nieruchomości, maszyny, zapasy i należności wyceniamy według tego, ile są warte na dzień wyceny, a nie według kosztu historycznego pomniejszonego o amortyzację.

Stosujemy ją przede wszystkim przy spółkach z dużym majątkiem trwałym, spółkach holdingowych i nieruchomościowych, firmach nierentownych oraz przy wycenie likwidacyjnej. W zależności od celu posługujemy się wartością aktywów netto, wartością odtworzeniową albo wartością likwidacyjną.

Metoda majątkowa pomija zwykle wartość niematerialną, która nie jest ujęta w bilansie: markę, relacje z klientami i zespół. Dla rentownej firmy usługowej da więc wynik zaniżony. Przydaje się jednak jako dolna granica wartości: firma nie powinna być warta mniej, niż dałoby się uzyskać ze sprzedaży jej majątku. Szerzej opisujemy ją w artykule o metodzie majątkowej.

Dwie metody rzadko dają tę samą liczbę. Uzgodnienie wyników polega na wyjaśnieniu różnic i nadaniu wagi tej metodzie, która w danej sytuacji lepiej opisuje wartość. Nie liczymy mechanicznej średniej. Opisujemy, dlaczego wynik jednej metody ma większe znaczenie, a drugi służy jako punkt kontrolny.

Analiza wrażliwości pokazuje, jak zmienia się wartość, gdy zmieniają się kluczowe założenia. Najczęściej badamy:

• stopę dyskontową i stopę wzrostu po okresie prognozy,
• dynamikę przychodów i marżę EBITDA,
• poziom nakładów inwestycyjnych i kapitału obrotowego,
• zakres mnożników przyjętych w metodzie porównawczej.

Wynik podajemy jako wartość albo przedział wartości. Przedział lepiej oddaje niepewność prognoz i daje realne pole do negocjacji, a tabela wrażliwości pozwala szybko odpowiedzieć na pytanie drugiej strony: co się stanie, jeśli marża będzie niższa o dwa punkty procentowe.