Cel wyceny
Wycena firmy do rozwodu i podziału majątku oraz wyjścia wspólnika
Wycena firmy do rozwodu ustala, ile wynosi połowa firmy męża lub żony do spłaty przy podziale majątku: stan z dnia ustania wspólności, ceny z dnia podziału. Przy rozwodzie, dziale spadku albo rozstaniu wspólników każdą liczbę sprawdza druga strona. Przygotowujemy wycenę, która opisuje każde założenie tak, żeby dało się je zweryfikować w negocjacjach ugodowych i przed sądem.
Wycena firmy do rozwodu i podział majątku po rozwodzie
Jednoosobowa działalność prowadzona w trakcie małżeństwa nie jest osobnym podmiotem, więc do podziału wchodzą jej składniki: wyposażenie, pojazdy, środki na rachunku, należności, a także wartość zorganizowanego biznesu, jeśli firma działa jako całość. Małżonek, który przejmuje firmę, spłaca drugiemu połowę jej wartości, dlatego to jedna z najbardziej spornych pozycji w całej sprawie.
Jeśli przedsiębiorstwo albo udziały w spółce należą do majątku wspólnego małżonków, przy podziale trzeba ustalić ich wartość. W praktyce sądów przyjmuje się zasadę, że stan majątku ustala się na dzień ustania wspólności majątkowej, a jego wartość według cen z chwili dokonywania podziału.
Dla firmy oznacza to rozdzielenie dwóch rzeczy. Stan, czyli skład majątku, zobowiązania, umowy i pozycja rynkowa, odtwarzamy na dzień ustania wspólności. Wartość tak opisanego przedsiębiorstwa ustalamy według warunków rynkowych na dzień wyceny. Zmiany, które nastąpiły później dzięki pracy jednego z małżonków, nie powinny zwiększać wartości podlegającej podziałowi.
Przy spółce kapitałowej przedmiotem podziału są udziały, a nie majątek spółki. Wyceniamy wtedy konkretny pakiet udziałów, z uwzględnieniem tego, czy daje kontrolę nad spółką.
Dział spadku
Przy dziale spadku, w którego skład wchodzi firma lub udziały, analogicznie oddziela się stan spadku z chwili jego otwarcia od cen z chwili działu. Jeśli firmę przejmuje jeden ze spadkobierców, pozostali otrzymują spłaty, a ich wysokość zależy wprost od wyceny.
Szczególnie trudne są sytuacje, w których od śmierci właściciela minęło dużo czasu, a firmę w tym okresie prowadził jeden ze spadkobierców. Wtedy trzeba oddzielić wartość zastaną od wartości wypracowanej później. W raporcie opisujemy, jak to zrobiliśmy i na jakich danych się oparliśmy. Wątki rodzinne związane z przekazaniem firmy omawiamy też na stronie wycena firmy w sukcesji. Gdy rodzeństwo pominięte w testamencie żąda zachowku od firmy albo udziałów, przeczytaj, jak wycenia się firmę do zachowku.
Wyjście wspólnika ze spółki osobowej i z o.o.
Spółka osobowa i cywilna
Wspólnik spółki jawnej lub komandytowej, który występuje ze spółki, ma prawo do rozliczenia w pieniądzu. Kodeks spółek handlowych przewiduje, że wartość jego udziału kapitałowego ustala się na podstawie osobnego bilansu na dzień wystąpienia, z uwzględnieniem wartości zbywczej majątku spółki. W spółce cywilnej wspólnik także otrzymuje rozliczenie wartości swojego udziału w pieniądzu. W obu przypadkach umowa spółki może zawierać własne zasady, które trzeba uwzględnić.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
W spółce z o.o. nie ma wystąpienia wspólnika w sensie znanym ze spółek osobowych. Rozstanie następuje zwykle przez sprzedaż udziałów pozostałym wspólnikom, umorzenie udziałów albo, w sytuacji konfliktu, sądowe wyłączenie wspólnika. Przy wyłączeniu udziały przejmuje się po cenie odpowiadającej ich rzeczywistej wartości. Jak tę cenę liczy się w praktyce i na jaki dzień, opisujemy w tekście o wyłączeniu wspólnika i wycenie udziału. Przy umorzeniu wynagrodzenie nie może być, co do zasady, niższe od wartości aktywów netto przypadających na udział. Dlaczego to minimum rzadko wystarcza, piszemy w tekście o wynagrodzeniu za umorzone udziały.
W każdym z tych przypadków strony zwykle mają dwie różne liczby. Wycena pokazuje, z jakich założeń wynika każda z nich. Więcej o specyfice spółki z o.o. w artykule wycena udziałów w spółce z o.o.
Wycena prywatna w sądzie
Wycena zlecona przez stronę sporu nie zastępuje opinii biegłego sądowego. W postępowaniu cywilnym ma status dokumentu prywatnego, który przedstawia stanowisko strony i podlega swobodnej ocenie sądu. Opinię biegłego wydaje osoba powołana przez sąd.
Nie oznacza to, że wycena prywatna nie ma znaczenia. Dobrze uzasadniona wycena:
- pozwala ocenić, czy warto iść do sądu, czy lepiej zawrzeć ugodę i na jakim poziomie,
- porządkuje argumenty pełnomocnika i wskazuje, o co pytać biegłego,
- może być podstawą wniosku o opinię uzupełniającą albo o powołanie innego biegłego, gdy opinia sądowa budzi wątpliwości.
Współpracujemy z pełnomocnikiem strony. Zakres i termin ustalamy tak, żeby raport był gotowy przed kluczowym etapem postępowania.
Weryfikacja opinii biegłego
Opinia biegłego w sprawie o podział majątku lub rozliczenie wspólnika często przesądza o wyniku sprawy. Jeśli strona się z nią nie zgadza, musi wskazać konkretne błędy, a nie tylko inną liczbę. Przygotowujemy recenzję opinii, w której sprawdzamy:
- czy biegły przyjął właściwy dzień, na który ustalał stan i ceny,
- czy dobór metod odpowiada rodzajowi działalności, na przykład czy firmę usługową wyceniono tylko majątkowo,
- poprawność obliczeń i spójność z danymi finansowymi,
- założenia prognoz, stopę dyskonta i dobór spółek porównywalnych,
- normalizację wyników, w tym wynagrodzenie osoby prowadzącej firmę.
Wynagrodzenie ustalamy indywidualnie po rozmowie, przed rozpoczęciem prac. To stała kwota niezależna od wyniku wyceny ani rozstrzygnięcia sprawy. Pełny raport przygotowujemy zwykle w dwa do czterech tygodni od otrzymania kompletu dokumentów.
Rozmowa wstępna
Porozmawiajmy o wycenie do podziału majątku
Zostaw dane kontaktowe. Zapytamy o rodzaj sprawy, jej etap i terminy, a potem przygotujemy propozycję zakresu, terminu i wynagrodzenia. Możemy rozmawiać także z Twoim pełnomocnikiem.
- Poufność od pierwszej rozmowy
- Na życzenie podpisujemy umowę o zachowaniu poufności, zanim przekażesz jakiekolwiek dane finansowe.
- Wynagrodzenie ustalone z góry
- Zakres i cenę znasz przed rozpoczęciem prac. Wynagrodzenie nie zależy od wyniku wyceny.
- Dokumenty dopiero po rozmowie
- W formularzu nie przesyłasz sprawozdań. Listę potrzebnych dokumentów dostaniesz razem z propozycją.
Wyceń firmę
Imię, nazwisko, telefon i e-mail wystarczą, żebyśmy mogli się odezwać.